ناقل هپاتيت هپاتيت چيست ؟ و علل آن كدامند ؟ هپاتيت يعني التهاب كبد و در ميان عوام مردم به يرقان و زردي مشهور است . مهمترين عوامل ايجادكننده آن ويروسها هستند . ويروسها موجودات بسيار ريزي هستند كه از فرد آلوده به فرد سالم منتقل مي شوند و براي رشد و تكثير خود به يك موجود زنده نياز دارند. تاكنون 6 نوع ويروس هپاتيت شناخته شده است كه شايعترين آنها ويروسهاي هپاتيت آ (A) ، ب (B) و سي (C) هستند .عوامل ديگري مثل داروها ، بيماريهاي توارثي و خود ايمني و مصرف مشروبات الكلي نيز مي توانند سبب هپاتيت شوند . هپاتيت يك معضل جهاني امروزه هپاتيت يكي از مشكلات بهداشتي عمده جهان است و 300 ميليون نفر در سراسر جهان حامل ويروس هپاتيت ب هستند . هپاتيت ب پس از بيماريهاي سل و مالاريا شايعترين بيماري عفوني و مسري است . سالانه حدود 50 ميليون نفر به تعداد افراد آلوده در دنيا افزوده مي شود . بيشتر مبتلايان در كشور پهناور چين و تايوان بسر مي برند . شيوع اين بيماري در برخي از نواحي آسيا و آفريقا بسيار بالاست و حتي به 20 درصد نيز مي رسد . در ايران طبق آمارهاي موجود حدود 3% افراد جامعه يا قريب به دو ميليون نفر ناقل هپاتيت ب هستند . ويروس هپاتيت ب در سال 1965 بلومبرگ (Blumderg) و همكارانش در فيلادلفيا ، با مطالعه سرم دو بيمار مبتلا به هموفيلي متوجه وجود آنتي ژني شدند كه بعدها به آنتي ژن استراليايي معروف شد و آقاي بلومبرگ به دليل اين كشف خود در سال 1977 موفق به دريافت جايزه نوبل شد. امروزه مي دانيم كه آنتي ژن استراليايي همان آنتي ژن سطحي ويروس هپاتيت ب يا HBsAg است . با استفاده از ميكروسكوپ الكتروني شكل و ساختمان اين ويروس شناخته شده است . به هر حال بخش فعال ويروس در قسمت مركزي و آنتي ژن سطحي HBsAg در سطح آن قرار دارد . در صورت مثبت بودن HBsAg ، فرد آلوده تلقي مي شود . محل زندگي و تكثير ويروس كبد آدمي است و محصولات آن پس از توليد به درون گردش خون مي ريزند . بدن در برابر عفونت ويروسي از خود دفاع مي كند و عليه آنتي ژنهاي ويروسي ، آنتي بادي يا آنتي كر ( پادتن ) مي سازد . در بسياري از موراد ، بدن با دفاع خود عفونت را دفع كرده و فقط ردپاي آن به صورت مثبت بودن آنتي باديها ( پادتن ها ) مشخص مي شود . در اين شرايط علاوه بر رفع خطر ، فرد در مقابل عفونت مجدد مصون مي شود و به اصطلاح خود واكسينه شده است . ناقل بيماري هپاتيت ناقل بيماري هپاتيت به كساني گفته مي شود كه ويروس هپاتيت (ب) در خونشان به مدت بيش از 6 ماه وجود داشته باشد ، حال عمومي خوبي داشته باشند و در بررسي آزمايشگاهي اختلالي در كار كبد آنان مشاهده نشود . در چنين شرايطي ويروس به صورت مسالمت آميز در داخل بدن وجود دارد ولي آسيبي به كبد وارد نمي كند . چگونگي شناسايي ناقلين هپاتيت ب در اغلب موارد افراد به دنبال اهداي خون و مشخص شدن وجود آلودگي ويروس هپاتيت ب به پزشكي مراجعه مي كنند . اين افراد معمولا هيچ گونه علامتي ندارند و از آلوده بودن خود نيز اظهار تعجب مي نمايند . مدتي پس از اهداي خون ، سازمان انتقال خون ايران با ارسال نامه و كارتي وجود عفونت در خون ناقلين هپاتيت ب را متذكر مي شود و دستورهاي بهداشتي را گوشزد مي كند .در برخي موارد به دنبال آزمايشات دوره اي وجود عفونت در خون افراد مشخص مي شود . ممكن است به دنبال اطلاع از بيماري خود غمگين و ناراحت شويد . بر اعصاب خود مسلط شويد به فكر آينده خود باشيد و براي بررسي بيشتر و كسب اطلاعات به درمانگاه هپاتيت مراجعه كنيد . راههاي انتقال ويروس هپاتيت ب همانطور كه قبلا ذكر شد تنها مخزن اين عفونت انسان است و انتقال آن از افراد آلوده به افراد سالم صورت مي گيرد . راههاي انتقال عفونت عبارتند از : 1.در مناطقي كه ميزان ناقلين زياد است ، عفونت احتمالا از طريق انتقال از مادران آلوده به نوزادان ايجاد مي شود . عفونت نه از طريق بند نافي ، بلكه از طريق بدن مادر در هنگام زايمان و در جريان تماس نزديك بعد از آن منتقل مي شود . در مطالعاتي كه توسط دكتر علويان و همكاران در سال 74 در اهداكنندگان خون انجام شده است ، انتقال از مادر به نوزاد مهمترين راه انتقال در ايران بوده است . 2.تماس جنسي با فرد ناقل هپاتيت مي تواند به انتقال عفونت منجر شود . براي ممانعت از اين امر ، انجام واكسيناسيون و استفاده از كاندوم توصيه مي شود . 3.كارمندان بيمارستانها كه در تماس نزديك با بيماران هستند ، در معرض خطر ابتلاي بيشتري هستند . اين خطر به دليل آلوده شدن با خون بيمار مثلا از راه فرورفتن سوزن آلوده به دست و يا از طريق خراشهاي پوستي است . اين خطر براي جراحان و دندانپزشكان دوچندان مي شود . 4.استفادهاز خون و فرآورده هاي خوني آلوده : اين مساله عمدتا در چند دهه قبل اتفاق مي افتادو چون امروزه در تمامي جهان ( و از جمله ايران ) خونهاي اهدايي براي شناسايي ويروس هپاتيت ب آزمايش مي شوند ، خون و فرآورده هاي آن سالم هستند . 5.استفاده از وسايل غير استريل در دندانپزشكي ، سوراخ كردن غيربهداشتي گوش ، خالكوبي و حجامت جزو راههاي احتمالي انتقال عفونت تلقي مي شوند . 6.بند پاياني كه خون مي مكند ( از قبيل پشه يا ساس هاي رختخواب ) بخصوص در مناطق گرمسير ، عوامل مهمي در انتقال عفونت هستند ، ولي شاهدي دال بر تكثير ويروس در بدن بند پا وجود ندارد . آيا امكان انتقال هپاتيت از حيوانات اهلي مثل سگ و گربه و … به انسان وجود دارد ؟ خير . بيماري هپاتيت از اين طريق منتقل نمي شود . مهمترين راه انتقال ويروس هپاتيت ب در ايران ، از مادران آلوده به نوزادان است . مهمترين راه انتقال ويروس هپاتيت ب در غرب از راه مقاربت ، خصوصا خارج از چهارچوب خانواده است . بيماري از راه معاشرت معمولي ، غذاخوردن و دست دادن منتقل نمي شود. علائم بيماري با توجه به اينكه در غالب موارد عفونت از مادران آلوده به نوزادان منتقل مي شود ، تا سالها علامتي ديده نمي شود .در برخي موارد به دنبال هپاتيت حاد ويروسي فرد دچار حالت ناقلي مي شود .در اين افراد به دنبال علائم هپاتيت از جمله بي اشتهايي ، ضعف ، بي حالي ، پررنگي ادرار و زردي سيستم ايمني بدن نمي تواند HBsAg را منفي كند و بعد از 6 ماه با وجود بهبودي ظاهري فرد آلوده باقي مي ماند . خوشبختانه تنها 10 درصد افراد مبتلا به هپاتيت حاد ويروسي دچار حالت ازمان مي شوند و ناقل هپاتيت باقي مي مانند ولي متاسفانه در صورت انتقال عفونت از مادران به نوزادان ، در غالب موارد حالت ناقل پابرجا خواهد ماند و نوزادان آلوده امروزه خود آلوده كنندگان جامعه فردا خواهند بود . تشخيص بر اساس اكثر گزارش هاي علمي بسياري از كساني كه به ويــروس هپاتيت ب آلــــــــوده مي شوند ، از بيماري خود آگاهي ندارند و سالها پس از ابتلا دچار بيماري مي شوند . راه تشخيص اين بيماري اندازه گيري آنتي ژن سطحي اين ويروس يعني HBsAg است . در مورد فردي كه آزمايش HBsAg وي مثبت است ، تنها نتيجه اي كه مي توان گرفت ، اين است كه شخص ، آلوده به ويروس هپاتيت ب است ( يعني در بدن وي ويروس هپاتيت ب وجود دارد .) آنچه اين آزمايش را معني دار مي كند ، حال عمومي بيمــــــار ، وضعيت كبد ( اندازه آن و نتايج آزمايش هاي تخصصي كبد ) و چند آزمايش ديگر در مورد فعاليت ويروس در بدن است . دربسياري از موارد به دنبال كشف يك مورد HBsAg مثبت ، ساير افراد خانواده آزمايش شده و موارد مثبت و بدون علامت شناسايي مي شوند . مهمترين مساله در ارتباط با ناقلين هپاتيت ب از آنجا كه اين بيماري هيچ گونه علامت ، نشانه و ناراحتي ندارد ولي در خون و بدنشان ويروس وجود دارد ، مهمترين مساله و مشكل در مورد اين گروه از افراد ، انتقال ويروس به ديگران است . در واقع اين افراد مهمترين و اصلي ترين مخـزن ويروس هپاتيت ب هستند . پيشگيري بهترين راه مسلح شدن افراد برعليه ويروس ، استفاده از واكسن و رعايت دستورات بهداشتي است . واكسن هپاتيت نوع ب كه در حال حاضر استفاده مي شود ، در واقع همان آنتي ژن ويروس هپاتيت ب HBsAg است كه از خون ناقلين سالم بدست آمده و تغليظ شده است . نوعي ديگري از واكسن وجود دارد كه به روش ژنتيكي ( Recombinant ) تهيه شده است . واكسيناسيون معمولا در سه نوبت و به فواصل يك ماه و 6 ماه از تزريق اول صورت مي گيرد . استفاده از واكسن هپاتيت ب خطر انتقال ايدز و … را به دنبال ندارد و اين واكسن كاملا بي خطر است . چه كساني بايد واكسيناسيون هپاتيت ب انجام دهند . 1.نوزادان 2.كودكان كمتر از 9 سال 3.كادر بهداشتي درماني كه ممكن است با خون و يا سوزن و يا ساير وسايل آلوده به ويروس در تماس باشند . اين گروه شامل : پزشكان و پرستاران بخشها ، كاركنان بخشهاي همودياليز ، تكنسينهاي آزمايشگاه ، بانك خون و سازمان انتقال خون و … است . 4.دندانپزشكان و كمك دندانپزشكاني كه بطور مستقيم با بيمار در تماس هستند . 5.بيماراني كه مرتبا دياليز مي شوند . 6.والدين ، فرزندان و همسر شخص مبتلا به هپاتيت حاد ب و يا ناقلين هپاتيت ب ( كه در ظاهر سالم بنظر مي رسند ) . واكسيناسيون افراد فوق در درجه اول قرار دارد و اگر تمامي اين گروهها واكسينه شدند ، آنگاه بهتر است ( در صورت وجود امكانات كافي ) ساير افراد جامعه نيز واكسينه شوند . در حال حاضر واكسيناسيون همه افراد جامعه در برنامه كشوري نيست به هر حال گروههاي در معرض خطر اولويت دارند . عوارض واكسن هپاتيت ب چيست ؟ عوارض اين واكسن بسيار كم و جزيي بوده و ممكن است فقط باعث قرمزي و ورم محل تزريق ، گاهي درد عضلاني خفيف و تب كمتر از 38 درجه سانتيگراد شود كه پس از مدتي از بين مي رود . خوشبختانه واكسن هپاتيت ب در بيش از 90 درصد موارد شخص را در برابر ابتلا به هپاتيت ب ايمن مي كند . چند سئوال و … آيا مي توان بدون ارزيابي وضع فرد از نظر هپاتيت ب از واكسن استفاده كرد ؟ خير . گرچه تزريق واكسن حتي به افراد HBsAg مثبت خطردر بر ندارد ولي با توجه به لزوم شناسايي افراد HBsAg مثبت و پي گيري آنان بهتر است پس از مشخص شدن وضعيت بيمار واكسن تزريق شود . آيا كسي كه خون خود پادتن ضد ويروس هپاتيت ب يا HBsAg دارد ، نيز بايد واكسن بزند؟ خير . كساني كه در پي ابتلا به هپاتيت و بهبود بيماري ، در خونشان آنتي بادي با عيار مناسب وجود داشته باشد ، نيازي به تزريق واكسن ندارند ، زيرا خود بطور طبيعي واكسينه شده اند . چگونه مي توان از تاثير واكسن اطمينان حاصل كرد ؟ با انجام آزمايش خون و اندازه گيري پادتن ضد ويروس هپاتيت ب (HBsAb) يكماه تا سه ماه پس از تكميل واكسيناسيون مي توان مشخص كرد كه آيا واكسن تاثير داشته است يا خير. تزريق واكسن هپاتيت ب در طول دوران بارداري بلامانع است و هيچ اثر بدي روي جنين ندارد . ازدواج و ناقلين هپاتيت هيچ مانعي براي ازدواج خانمها و آقايان ناقل هپاتيت ب با افراد سالم وجود ندارد . توصيه مي شود تا در صورت منفي بودن HBsAg در طرف مقابل ( همسر آينده ) ، واكسيناسيون ضد هپاتيت ب انجام شود . خوشبختانه خطر انتقال عفونت در زندگي زناشويي سالم حتي بدون انجام واكسيناسيون زياد نيست ( هر چند نبايد واكسيناسيون فراموش شود) ) زناني كه ناقل هپاتيت هستند ، در زمان پريود ( عادت ماهيانه ) چه نكاتي را بايد رعايت كنند ؟ در خون قاعدگي نيز ويروس هپاتيت ب يافت مي شود ( البته در كساني كه ناقل هستند )، لذا اين افراد بايد دقت كافي در مورد آلوده نشدن محيط كار و سكونت مبذول دارند و جهت شستشوي محلهاي آلوده به خون از محلول گلوتارآلدئيد ( سايتكس ) رقيق شده استفاده كنند . حاملگي در خانم هاي ناقل هپاتيت ب زناني كه ناقل هپاتيت ب هستند ، آيا مي توانند حامله شوند ؟ اگر حامله شوند ، چقدر احتمال دارد كه فرزند آنها به هپاتيت مبتلا شود و بايد چه كاري انجام دهند ؟ آري ، مي توانند باردار شوند . تنها مسئله اي كه براي اين نوزادان ممكــــن است اتفاق بيفتد ، ابتلا به هپاتيت ب است كه در حدود40 درصد موارد اتفاق مي افتد ( اين آمار از 10 تا 90 درصد متغير است ). براي اينكه احتمال عفونت نوزاد كاهش يابد ( وحتي به نزديك صفر برسد ) بايد بلافاصله پس از تولد كودك ، ايمونوگلوبولين و واكسن هپاتيت ب به نوزاد تزريق شود . به همين دليل اگر ناقل هپاتيت و حامله هستيد ، حتما خود را از اين مساله مطلع كنيد . پزشك پس از زايمان ، بدن نوزاد را به دقت و با احتياط مي شويد و ظرف 12 ساعت ايمونوگلوبولين هپاتيت ب ( آمپول HBIG ) را روي يك ران و اولين واكسن هپاتيت ب را ( حداكثر در 7 روز اول پس از تولد ) روي ران ديگر نوزاد تزريق مي كند ، و نوبت دوم واكسن پس از يكماه و نوبت سوم واكسن شش ماه پس از نوبت اول تزريق مي شود . كودك شما بايد پس از چند روز و نيز 9 تا 12 ماه بعد از تولد از نظر وجود آنتي ژن سطحي هپاتيت ب (HBsAg ) مورد آزمايش قرار گيرد . در صورت اتخاذ اين تدابير ، امكان ابتلاي نوزاد شما به هپاتيت ، به كمتر از 10 درصد خواهد رسيد . به هر حال اگر تعداد كافي بچه داريد ، از حاملگي مجدد بپرهيزيد . كليه زنان بايد در دوران بارداري از نظرHBsAg مورد آزمايش قرار گيرند. عاقبت ناقلين هپاتيت ب در اكثر موارد شواهدي دال بر تخريب و التهاب سلولهاي كبدي ديده نمي شود و در واقع يك سازش و همزيستي بين ويروس و سيستم دفاعي بدن به وجود آمده است و اين سازگاري تا ساليان دراز ممكن است باقي بماند و بيمار مشكل كبدي پيدا نكند و ويروس همچنان در حالت نهفته تا آخر عمر باقي بماند . از هر 100 نفري كه به اين حالت مبتلا هستند ، ساليانه 1 تا 2 نفر ويروس را از بدن خود پاك كرده و آزمايش HBsAg آنها منفي مي شود . تعداد بسيار كمي از اين افراد در عرض چند سال ، دچار عود بيماري شده و به اصطلاح فعاليت ويروس در بدن آنها مجددا از سر گرفته شود . به همين دليل است كه به حاملين هپاتيت ب توصيه مي شود تا جهت معاينه و انجام آزمايش هاي كبدي و بررسي وضعشان هر 6 ماه يك مرتبه به پزشك معالج خود مراجعه كنند . بهتر است ناقلين هپاتيت به صورت دوره اي ( هر 3 تا 6 ماه ) از نظر عملكرد كبد بررسي شوند تا در صورت تبديل به هپاتيت مزمن ، تشخيص و درمان سريعتر صورت گيرد و از تخريب بيشتر كبد جلوگيري شود . آيا امكان ابتلاي ناقلين هپاتيت ب به سيروز وجود دارد ؟ در درصد كمي از بيماران كه اختلال در كار كبد به صورت پيشرونده ادامه يابد ، اين احتمال وجود دارد . خوشبختانه امروزه با عرضه داروهاي جديد امكان جلوگيري و يا به تاخير انداختن اين روند وجود دارد. رژيم غذايي در ناقلين هپاتيت ب هيچ گونه محدوديت غذايي توصيه نمي شود . تنها افراد چاق بايد از مصرف چربي خودداري كنند و وزن خود را كاهش دهند . بقيه افراد مي توانند همانند ساير افراد سالم غذا بخورند . فعاليتهاي ورزشي و روزانه در ناقلين هپاتيت ب محدوديتي براي انجام امور روزانه وجود ندارد . كساني كه دچار خستگي مي شوند از فعاليتهاي ورزشي سنگين خودداري كنند . مصرف ساير داروها در ناقلين هپاتيت ب به طور معمول ممنوعيتي در مصرف داروهاي معمول مثل مسكن ها ( استامينوفن و … ) آنتي بيوتيكها در ناقلين وجود ندارد و به هر حال نبايد در مصرف اين گونه داروها زياده روي كرد . آيا امكان ريشه كني ويروس به وسيله دارو وجود دارد ؟ داروهايي كه در حال حاضر در درمان هپاتيت مزمن ب استفاده مي شوند، بيشتر در جلوگيري از پيشرفت بيماري موثرند . از اين داروها مي توان آلفا-انترفرون را نام برد . به هر حال در موارد بسيار نادري با استفاده از اين دارو ويروس از بدن كاملا حذف مي شود به دليل عوارض و احتمال عدم پاسخ به درمان ، مصرف اين داروها در ناقلين هپاتيت توصيه نمي شود . آيا با تعويض خون مي توان از شرHBsAg خلاصي يافت ؟ خير. توصيه هاي لازم به ناقلين هپاتيت ب : 1.دلسرد و افسرده نباشيد . با توجه به طبيعي بودن آزمايش هاي تخصصي كبدي مثل ساير مردم شاداب زندگي كنيد و دستورات لازم بهداشتي را رعايت كنيد . 2.براي معاينه و انجام آزمايش هاي خون هر 6 ماه يك بار به پزشك مراجعه كنيد . 3. كليه اعضاي خانواده تان ( خواهر ، برادر ، پدر ، فرزند ، همسر و هر كس ديگري كه با شما زندگي مي كند )، بايد عليه هپاتيت ب واكسينه شوند . 4.از مصرف مشروبات الكلي بپرهيزيد . 5.در صورت مراجعه به دندانپزشكي ، آزمايشگاه ( براي انجام آزمايش ) ، پزشك و اصولا هر جاي ديگري كه امكان انتقال ويروس از شما به ديگران وجود دارد ، حتما آنها را از آلوده بودن خود آگاه كنيد . 6.هيچ گونه محدوديتي در زندگي خود به وجود نياوريد . 7.از استعمال دخانيات بپرهيزيد . 8.از ريش تراش ، مســــواك ، ناخن گير ، شانه و برس به صـــورت مشترك استفاده نكنيد 9.در صورت شستشوي كافي و دقيق ظروف غذا با آب جوش و محلول ريكا امكان انتقال بيماري به دليل استفاده از اين وسايل وجود ندارد . به هر حال براي اطمينان بيشتر مي توانيد وسايل فوق را مجزا كنيد . 10.تلاش كنيد با بيماري خود كنار بيايي . آن چيزي كه هر بيمار مبتلا به هپاتيت احتياج به دانستن آن دارد چرا كبد شما اينقدر مهم است؟ كبد شما يكي از مهمترين اعضاي بدن است، كبد نقش حياتي در زندگي شما ايفا مي‏كند. وظيفة اوليه كبد تصفيه هر چيزي است كه شما مي‏خوريد. كبد در مراقبت از عفونتها كمك مي‏كند و ميكروبها و ساير مواد سمي را از خون شما خارج كرده و به حفظ سلامت شما كمك مي‏كند. همچنين كبد مسئوليت ذخيره انرژي براي به حركت در آوردن عضلات و كنترل قند خون و تنظيم كلسترول و نيز مسئوليت كنترل چندين هورمون و آنزيم ديگر است. هپاتيت چيست؟ به التهاب و تورم كبد هپاتيت گفته مي‏شود. هپاتيت ويروسي در اثر ويروسهاي مختلفي ايجاد مي‏شود كه منجر به تورم كبد مي‏شوند. مهمترين انواع هپاتيت ويروسي هپاتيت‏هاي C, B, A مي‏باشند. هپاتيت C و B مي‏توانند آسيب كبدي مزمن ايجاد كنند. هپاتيت ويروسي :HAV) A) HAV با خوردن غذا يا نوشيدن آبي كه با ترشحات انساني آلوده شده ايجاد مي‏شود. تخمين‏زده مي‏شود كه هر ساله در آمريكا 000/150 نفر دچار هپاتيت A مي‏شوند. در كشور ما نيز اكثر افراد تا سن 35 سالگي در معرض اين ويروس قرار مي‏گيرند. چه كسي در خطر ابتلا به هپاتيت A است؟ موارد زير احتمال ابتلا به هپاتيت A را افزايش مي‏دهند: •زندگي كردن در خانه فرد مبتلا •پرستاري از بيمار مبتلا به هپاتيت A •تماس جنسي با فرد مبتلا •مسافرت به مناطقي كه هپاتيت A در آنجا شايع است. •كساني كه از نظر شغلي با مواد غذايي سروكار دارند. •افرادي كه سوزن سرنگهاي آلوده را به كار مي‏برند. علايم عفونت با هپاتيت A كدامند؟ همانند ساير ويروسهاي مسبب هپاتيت، فردي كه با هپاتيت A آلوده مي‏شود ممكن است هيچ شكايتي نداشته باشد اين موضوع بخصوص براي بچه‏هاي زير 2 سال صادق است. بهر حال، بعضي از آنها علايم شبيه آنفلوآنزا از قبيل خستگي، تهوع، استفراغ و درد در ناحيه كبد دارند. علايمي كه كمتر ديده مي‏شوند عبارتند از: •ادرار پررنگ •مدفوع سفيد رنگ •تب •بيشتر افراد حداكثر ظرف 6 ماه بهبود مي‏يابند. ويروس هپاتيت :HBV) B) ويروس هپاتيت B يكي از جدي‏ترين انواع هپاتيت را سبب مي‏شود. اين بيماري شايعتر و بسيار مسري‏تر از ايدز است. تقريباً 2/1 ميليون آمريكايي با HBV آلوده هستند و در كشور ما حدود 2 ميليون نفر آلوده به اين ويروسند و از اين تعداد سيصد هزار نفر مبتلا به هپاتيت B شده‏اند. هپاتيت B ممكن است در حدود 5% بيماران به يك بيماري مزمن (كه بيش از 6 ماه طول مي‏كشد) تبديل شود. اگر بدون درمان رها شود، خطر بروز سيروز ( فرسودگي كبد) و سرطان كبد افزايش مي‏يابد. چه كسي در معرض ابتلا به بيماري هپاتيت B است؟ افراديكه در معرض آلودگي با ويروس هپاتيت B هستند عبارتند از: •كارگزاران بهداشتي •افرادي كه از نظر جنسي بي‏بندوبارند. •كسانيكه از مواد مخدر تزريقي استفاده مي‏كنند. •افراي كه خالكوبي كرده‏اند. •افرادي كه خون يا فرآورده‏هاي خوني آلوده دريافت كرده باشند. •بيماران هموفيلي •افرادي كه در تماس نزديك با شخص آلوده هستند (مثل اعضاي خانواده) كساني كه با شخص آلوده تماس جنسي دارند. تقريباً در يك سوم موارد منشأ عفونت ناشناخته باقي مي‏ماند. علايم هپاتيت B چه چيزهايي هستند؟ بيشتر افرادي كه هپاتيت B مي‏گيرند علايم و شكايات مشخصي ندارند. اما بعضي افراد علايم شبيه آنفلوآنزا از قبيل: بي‏اشتهايي، تهوع و استفراغ، تب، ضعف، خستگي و درد شكم خفيف دارند. علايمي كه كمتر ديده مي‏شوند عبارتند از: ادار پررنگ و زرد شدن پوست و چشمها (يرقان)، تنها راه براي كشف افراد مبتلا انجام آزمايش خون است. ويروس هپاتيت :HCV) C) تقريباً 5/3 ميليون آمريكايي مبتلا به HCV هستند. در ايران حدود 000/200 نفر به اين ويروس آلوده هستند. اين نوع هپاتيت در بيشتر مبتلايان مزمن مي‏شود.همانند هپاتيت B مزمن، اگر بدون درمان رها شود هپاتيت مزمن C، شانس زيادي براي تبديل به سيروز، سرطان كبد يا احتمالاً نارسايي كبد را خواهد داشت.هم اكنون نارسايي كبد بدليل هپاتيت C اصلي‏ترين دليل پيوند كبد در ايالات متحده است. چه كسي در خطر آلودگي با هپاتيت C است؟ راههاي ابتلا به هپاتيت C نظير آنهايي است كه براي هپاتيت B نام برده شد. به اختصار: •افرادي كه خون يا فرآورده‏هاي خوني آلوده دريافت مي‏كنند. •خالكوبي •كارگزاران بهداشتي و معتادين به مواد مخدر تزريقي •بيماران دچار نارسايي كليوي كه همودياليز مي‏شوند •افرادي هستند كه در معرض ابتلا هپاتيت C قرار دارند. باز هم در بيش از يك سوم بيماران راه انتقال هرگز مشخص نمي‏شود. علايم هپاتيت C چيست؟ بيشتر افرادي كه هپاتيت C گرفته‏اند علامت و شكايت مشخصي ندارند. اما بعضي افراد علايمي شبيه انفلوآنزا دارند كه عبارتند از: بي‏اشتهايي، تهوع و استفراغ، تب، ضعف، خستگي و درد خفيف شكم. علايمي كه كمتر ديده مي‏شوند شامل ادرا پررنگ و زردي چشمها و پوست مي‏باشند. همانند هپاتيت B تنها راه كشف موارد مثبت از طريق آزمايش خون است. چه درماني براي معالجه بيماري بكار مي‏رود؟ پزشك ممكن است براي شما اينترفرون الفا تجويز كند كه داروي ايمن و مؤثري براي درمان هپاتيت مزمن B و C در بيماران با بيماري كبدي جبران شده مي‏باشد. شروع درمان با اينترفرون‏الفا مي‏تواند باعث تأخير در پيشرفت بيماري شود. نمي‏توان پيشگويي كرد كه چه وقت بيماري پيشرفت خواهد كرد. هر چقدر شما سريعتر درمان را شروع كنيد شانس بيشتري براي جلوگيري از عوارض جدي بيماري داريد. به منظور بهره‏مندي كامل از درمان با اينترفرون‏الفا شما بايد دستورات پزشكتان را پيگيري كنيد و درمان را به همان مدتي كه او برايتان تحويز كرده است ادامه دهيد. درمان با اينترفرون‏الفا چيست و چگونه عمل مي‏كند؟ يك پروتئين است كه سلولهاي مختلف بدن در هنگام ابتلا به عفونتهاي ويروسي آن را ترشح مي‏كنند تا در برابر عفونت مقاومت كنند. درمان با اينترفرون‏الفا، نوعي از اينترفرون انساني را به اينترفروني كه بدنتان خودش آن را مي‏سازد (براي تحريك بيشتر سيستم ايمني) اضافه مي‏كند. استفاده از اين دارو مي‏تواند سبب بروز علايمي شبيه آنفلوآنزا شود، كه ممكن است دلالت بر مؤثر بودن درمان باشد. در حال حاضر دقيقاً معلوم نشده است كه چگونه اين درمان در معالجه هپاتيت مزمن B و C عمل مي‏كند. اينترفرون‏الفا ممكن است با حمله مستقيم به ويروس هپاتيت عمل كند، يا ممكن است سيستم ايمني بدن را طوري تنظيم كند كه در غلبه بر ويروس كمك كند. نحوه درمان با اينترفرون‏الفا چگونه است؟ درمان با ايتنرفرون‏الفا بوسيله تزريق است. شما مي‏توانيد آن را خودتان تزريق كنيد يا آنكه پزشك، پرستار يا فرد ديگري اين كار را برايتان انجام دهد. ميليونها نفر درست مثل شما تزريق را هر روز خودشان انجام مي‏دهند. به خاطر داشته باشيد كه بعد از چند تزريق، اين كار براي شما آسانتر خواهد شد. درمان با اينتر فرون‏الفا را بكار بريد و مطمئن باشيد بزودي به آن عادت خواهيد كرد. آيا درمان با اينترفرون‏الفا عوارضي هم دارد؟ شايعترين عوارض جانبي درمان با اينترفرون‏الفا علايم شبيه آنفلوآنزا هستند كه معمولاً بعد از چند هفته كاهش پيدا مي‏كنند. اين عوارض شامل تب، لرز و دردهاي عضلاني است. اين عوارض در شروع درمان شايع هستند و نبايد شما را بترسانند. اگر شما سؤالي درباره عوارض ايجاد شده براي خودتان يا درباره درمان داريد، براي اطمينان، با پزشك خود تماس بگيريد. مهم است كه بخاطر داشته باشيد هرچند كه، درمان مي‏تواند در ابتدا شما را، ناراحت كند اما احتمال پاك شدن بدن از ويروس در افرادي كه دچار اين عوارض مي‏شوند بيشتر است. خيلي مهم است كه شما مطابق آنچه پزشكتان تجويز كرده است درمان را ادامه بدهيد. تنها در اين صورت است كه شما مي‏توانيد بيشترين بهره را از درمان با اينترفرون‏الفا ببريد. چكار كنم تا از بعضي عوارض جانبي رها شوم؟ براي رهايي از بعضي عوارض جانبي اينترفرون‏الفا از دستورات زير پيروي كنيد: الف) ضد دردها از قبيل استامينوفن يا ايبوبروفن مي‏توانند براي جلوگيري يا آرام بخشي نسبي تب و درد بكار روند. ب) تزريق اينترفرون‏الفا به هنگام خواب به شما اجازه خواهد داد تا در زمان بروز علايم شبيه آنفلوآنزا خواب باشيد. ج) انرژيتان را حفظ كنيد: بكوشيد تا بيشتر استراحت كنيد. د) به اندازه كافي مايعات بنوشيد: قبل از درمان و طي درمان مايعات كافي بنوشيد. ه) غذاهاي متعادل بخوريد: از وجود مقدار كالري لازم در هر وعده غذايي اطمينان داشته باشيد. و) به چيزهاي مثبت فكر كنيد: دورنماي فكري سالمي داشته باشيد. آيا مي‏توانم سايرين را آلوده كنم؟ اكثر افراد مبتلا به هپاتيت مي‏توانند ديگران را آلوده سازند. هپاتيت B و C معمولاً از طريق تماس با خون يا فرآورده‏هاي خوني آلوده يا سوزن يا چيزهاي تيز ديگر از قبيل تيغ و ماشين ريش‏تراشي از فردي به فرد ديگر انتشار يابند. همچنين هپاتيت B با استفاده مشترك از مسواك يا سوهان ناخن مي‏تواند منتقل شود. واكسن براي كمك به حفاظت افراد در مقابل هپاتيت B در دسترس است. پزشكان ممكن است توصيه كنند همه افراد خانواده شما واكسينه شوند. هپاتيت C به ندرت از طريق جنسي، از طريق مادر به نوزاد يا ساير افراد خانواده انتشار مي‏يابد. و در اين مورد واكسني وجود ندارد. آيا هپاتيت بر روند زندگي من تأثيري خواهد داشت؟ اولين چيزي كه بايد به خاطر داشته باشيد اين است كه تنها شما گرفتار اين بيماري نيستيد. بيش از 4 ميليون نفر در ايالات متحده با يكي از انواع هپاتيتهاي ويروسي آلوده هستند. در كشور ما بالغ بر 5/2 ميليون نفر با ويرسهاي هپاتيت آلوده هستند و بيشتر اين افراد از مشكل خود مطلع نيستند. اگر چه شما تحت درمان با انترفرون‏الفا هستيد، مي‏توانيد كار كنيد وحتي مسافرت كنيد. فقط هميشه دارو را به همراه داشته باشيد. طرز تلقي شما نسبت به بيماري و چگونگي پذيرش آن عواملي است كه وضعيت شما را تعيين خواهد نمود. هر چقدر ديد مثبت‏تري داشته باشيد وضعيت عمومي شما بهتر خواهد بود. فقط به خاطر بسپاريد كه صبوري و پايداري در درمان، به شما كمك خواهد كرد تا حداكثر بهره را از اينترفرون‏الفا ببريد. داروهاي متعددي براي درمان هپاتيت B وC بكار گرفته شده‏اند. موفقترين آنها تا كنون لاميوودين (براي هپاتيت B) و ريباويرين (براي هپاتيت C) بوده‏اند. در زير به معرفي اين داروها مي‏پردازيم: لاميوودين لاميووين يك داروي خوراكي است كه به تنهايي مي‏تواند ويرورس هپاتيت B را از بين ببرد. ميزان تأثير اين دارو نيز در حدود 40-30% است (درست مثل انترفرون). البته پس از شروع درمان ويروس در اكثر موارد از بين مي‏رود اما با قطع آن مجدداَ عود مي‏كند. اين دارو بسيار داروي مطمئني است و عوارض جانبي آن ناچيز است. حسن ديگر آن خوراكي بودن آن است. اما متأسفانه هنوز بسيار گران است، مدت مصرف دارو حداقل 12 ماه مي‏باشد. ريباورين ريباورين يك داروي خوراكي ضد ويروسي است كه مصرف همزمان آن با انترفرون در درمان هپاتيت C مؤثر است اين دارو در حال حاضر نبايد به تنهايي مصرف شود. مهمترين عارضة آن از بين رفتن گويچه‏هاي قرمز خون مي‏باشد. كه ممكن است با ده درصد موارد منجر به قطع دارو گردد. بنابراين هنگام مصرف ريباويرين در فواصل منظم بايد توسط پزشك معاينه شويد و آزمايشهاي لازم را انجام دهيد. مدت مصرف اين دارو 12-6 ماه مي‏باشد اين دارو نيز بسيار گران قيمت است.